شرح احوال و نقد و تحلیل آثار شیخ فریدالدین محمد عطار نیشابوری

[...] مولانا و عطّار بنابر گفته جامی و دولتشاه وقتی که مولانا به‌ همراه پدر خود از بلخ هجرت گزید در نیشابور با شیخ عطّار ملاقات نمود و عطّار کتاب اسرارنامه را به وی داد. این ملاقات ممکن است اتفاق افتاده باشد برای آن که وقتی بهاء‌ولد از خراسان سفر کرد هنوز عطّار در قید حیات بود و از رسوم صوفیان است که در سفر هرجا مردی را نشان دهند به زیارتش می‌شتابند علی‌الخصوص که عطّار یکی از مردان به‌نام و شاعری بزرگ بود و قطعا بهاء‌ولد اشتیاق دیدار او را داشت و فرصت را غنیمت می‌شمرد. مهاجرت بهاء‌ولد در سال 616 و یا 617 اتفاق افتاد زیرا مطابق روایت سلطان ولد پس از آن که وی از بلخ بار سفر بست تاتار قصد آن اقلیم کردند و بلخ را گشودند و قتل‌ عام کردند. ارتباط معنوی و پیوستگی روحانی مولانا به عطّار انکارپذیر نیست. افلاکی چند حکایت آورده است که از روی آن‌ها نظر مولانا به عطّار روشن می‌گردد [...]: «روزی حضرت مولانا فرمود که هر که به سخنان عطّار مشغول شود از سخنان حکیم مستفید شود و به فهم اسرار آن کلام رسد و هر که سخنان سنایی را به جدّ تمام مطالعه کند بر سر سنای سخن ما واقف شود.»